Του Κώστα Πώποτα

Στις 2 Οκτωβρίου, στην Τσαγκαράδα, ο υπουργός Υποδομών Χρίστος Δήμας παρουσίασε τον απολογισμό της αποκατάστασης μετά τον Daniel. Στις 22 Οκτωβρίου, στη Λάρισα, σε μια πολιτική εκδήλωση τέθηκε το ερώτημα: «Είμαστε έτοιμοι για τον επόμενο Daniel;». Ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας απάντησε με αριθμούς: αν το 2023 η Θεσσαλία άντεχε το 14% της έντασης του Daniel, σήμερα θεωρητικά ήταν σε θέση να αντέξει το 40%, του χρόνου ίσως το 50%. Έξι μέρες αργότερα, ανήμερα της εθνικής επετείου, το Νότιο Πήλιο έδωσε τη δική του απάντηση.

Η ΕΜΥ είχε εκδώσει έκτακτο δελτίο καιρού για μια «ανώνυμη» καταιγίδα. Όταν το μέτωπο του καιρού χτύπησε, καταγράφηκε μεγάλος όγκος βροχής με ωριαίες αιχμές συγκρίσιμες με εκείνες του Daniel. Γύρω στις δύο το μεσημέρι το Χαλόρεμα στον Πλατανιά φούσκωσε, καθώς κανένα αντιπλημμυρικό δεν βρισκόταν εκεί να ανακόψει την ορμή του νερού ως την πρόχειρη ιρλανδική διάβαση – συνήθεια που μας έμεινε από την πρόχειρη πρόσβαση μετά την κατάρρευση της γέφυρας των Καλών Νερών. Τη συνέχεια την είδατε στις οθόνες σας. Στη Μηλίνα τα έργα που ολοκληρώθηκαν στα όρια της χρηματοδότησης εν μέσω τουριστικής περιόδου και με την δικαιολογημένη γκρίνια των ντόπιων, πήγαν στράφι καθώς καταστράφηκαν εκ νέου. Ο δήμαρχος Μιχάλης Μιτζικός προανήγγειλε αίτημα κήρυξης – εκ νέου – του δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης –  κατάσταση στην οποία είχε δοθεί τέλος μετά από παρατάσεις τον Σεπτέμβριο μόλις.

Τα υψηλά ποσοστά κατά τον περιφερειάρχη – μαζί με ιστορικές αναφορές στον Ξέρξη – αφορούσαν φυσικά τον θεσσαλικό κάμπο και τη λεκάνη του Πηνειού – βαριά τραυματισμένα και αυτά και φυσικά απαραίτητα για να αποφευχθούν νέα δράματα – θυμηθείτε το Κέντρο Υγείας του Μουζακίου που παρασύρθηκε γιατί είχε χτιστεί πάνω στην μπαζωμένη κοίτη του ποταμού. Για το Πήλιο, όμως, απ’ όπου επίσης έχει περάσει ο Ξέρξης, μπροστά από τον Πλάτανιά – γρουσούζικη ιστορική φυσιογνωμία ο άτιμος – κρίσιμη είναι η διευθέτηση των ρεμάτων και χειμάρρων και η προστασία των λεκανών απορροής. Αυτά ο ίδιος τα απέδωσε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, έργα που θα ξεκινήσουν τον Μάρτιο του 2027, με ορίζοντα τριετίας. Η πρόληψη που θα έσωζε τον Πλατανιά βρίσκεται, δηλαδή, σε άλλη χρονική φάση, όπως το διαπιστώσαμε άλλωστε. 

Το περίεργο είναι ότι το κακό φαινόταν να έρχεται – όπως στο ποδόσφαιρο που το «γκολ ψήνεται». Απλώς η «Πολιτεία» και όποιος χωρά εκεί μέσα, φανταζόταν – στατιστικά υποθέτω – ότι αφού τόσες καταστροφές επώνυμες προηγήθηκαν δεν θα μπορούσε μια ανώνυμη καταιγίδα να προσθέσει ακόμη μια μαχαιριά στο πληγωμένο Πήλιο. Γιατί η 28η Οκτωβρίου δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Μετά τον Ιανό του 2020, ήρθαν τον Σεπτέμβριο του 2023 ο Daniel και, λίγες μέρες αργότερα, ο Elias. Τον Δεκέμβριο του 2025 ακολούθησε ο Byron, και τον Φεβρουάριο του 2026 νέα φαινόμενα στη Ζαγορά. Και κάθε καινούργια καιρική μεταστροφή επιδείνωνε την κατάσταση των υποδομών στο Νότιο Πήλιο, χωρίς η «πολιτεία» να επενδύει αρκετά για να υπερβεί τα συσσωρευμένα προβλήματα, χωρίς να δίνει προτεραιότητα στις αποκαταστάσεις ή – όπως αποδεικνύεται τώρα πια – κάνοντας εμβαλωματικές επεμβάσεις. 

Ήδη στις 9 Ιανουαρίου 2024, έψεγα την «πολιτεία» γιατί αντί να επισπεύσει τα έργα, τα είχε προγραμματίσει για την άνοιξη του 2024 «υπό προϋποθέσεις» (Ταχυδρόμος – «Τα μέρη που δεν μετράν», Κ. Πώποτας (09/01/2024) https://www.taxydromos.gr/apopseis/epistoles/1032320/ta-meri-poy-den-metran/). Φαίνεται ότι οι προϋποθέσεις αυτές ήταν απαιτητικές και ανυπέρβλητες, έτσι το «Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου» υπήρξε πλούσιο από μεταθέσεις της έναρξης ή ολοκλήρωσης των έργων, που κάθε φορά αναβαπτίζονταν σε δεσμεύσεις νέων στόχων: 

  • Δεκ. 2023: Σε ημερίδα στον Άγιο Γεώργιο Πηλίου, η έναρξη των έργων τοποθετείται στην άνοιξη του 2024.
  • Μάρτ. 2024: Ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος στοχεύει σε υπογραφή συμβάσεων μέσα στο καλοκαίρι.
  • Απρ. 2024: Ο ίδιος παραδέχεται στη Βουλή ότι στο Νότιο Πήλιο έχουν γίνει μόνο συσκέψεις και ότι τα έργα θα καθυστερήσουν.
  • Ιούν. 2024: Οι συμβάσεις μετατίθενται για αρχές φθινοπώρου.
  • Απρ. 2025: Υπογράφονται επιτέλους οι συμβάσεις, έναν χρόνο μετά την «άνοιξη του 2024».
  • Μάιος 2026: Η αντιπεριφερειάρχης Μαγνησίας δηλώνει ότι τα έργα πρώτης προτεραιότητας, περίπου το 40%, θα ολοκληρώνονταν μέσα στο καλοκαίρι. Ουσιαστικά, η προθεσμία χρηματοδότησης έσπρωξε τα εργοτάξια μέσα στην τουριστική περίοδο.
  • Ιουν. 2026: Ολοκληρώνονται βιαστικά έργα οδοποιίας.
  • Ιούλ. 2026: Παρατείνεται η κατάσταση έκτακτης ανάγκης του Νοτίου Πηλίου έως τις 4 Σεπτεμβρίου, γιατί η αποκατάσταση των ζημιών δεν είχε ολοκληρωθεί. 
  • 2 Οκτ. 2026: Ο Υπουργός Υποδομών κ. Δήμας ανακοινώνει ότι η εργολαβία για Νότιο Πήλιο, Ζαγορά, Βόλο και Ρήγα Φεραίο βρισκόταν στο 37,24%, ενώ τα υπόλοιπα θα τελειώσουν, σύμφωνα με τις συμβάσεις, έως τον Απρίλιο του 2029 – αν δεν γίνουν άλλες καταιγίδες λέω εγώ. Ο πρόεδρος της ΠΕΔ Θεσσαλίας παραδέχθηκε μεν ότι τα έργα δεν προχώρησαν όπως θα ήθελαν, αλλά φταίει η κακιά γραφειοκρατία που θα μπορούσε να είναι πιο ευέλικτη.
  • 22 Οκτ. 2026: «Είμαστε έτοιμοι για τον επόμενο Daniel;».

Μ’ αυτά και μ’ αυτά φτάσαμε στα σημερινά χάλια και πρέπει να ξεκινήσουμε ξανά από την αρχή! Κολύμπησε στη λάσπη το νέο λιμάνι του Πλατανιά, καταστράφηκε και η προσωρινή ιρλανδική διάβαση που κατασκευάστηκε μετά τον Daniel με τα ακαθάριστα κιούγκια της που κι αυτά έφταιξαν κατά την Περιφέρεια, άρα κανείς δεν θα περνά παρά μόνο υποβρυχίως γιατί θα περιμένουμε να επισπευσθεί η μόνιμη γέφυρα που έχει ανατεθεί από το πρόγραμμα του Υπουργείου Υποδομών – ζήσε Μάη μου – και επίσης να ξαναφτιάξει ο κατασκευαστής όλα αυτά – πχ. τον δρόμο στη Λύρη, την προβλήτα στη Μηλίνα – που έφτιαξε αλλά χάλασαν. Οι κάτοικοι μιλούν για μπαλώματα και μερεμέτια, ρέματα που ξαναγέμισαν φερτά και έναν φαύλο κύκλο αρμοδιοτήτων: ο Δήμος παραπέμπει στην Περιφέρεια, η Περιφέρεια στον Δήμο και στα υπουργεία. Και το σύνολο μένει ανοχύρωτο.

Στο Νότιο Πήλιο πολλοί συνδέουν τις πλημμύρες με μια εγκατάλειψη όπου το μόνο σχέδιο του κράτους μοιάζει να είναι η αιολική ενέργεια. Τον Ιούλιο του 2026 εγκρίθηκαν περιβαλλοντικοί όροι για τρεις σταθμούς 47,7 MW, παρά την αντίθεση της τοπικής κοινωνίας. Οι σταθμοί δεν έχουν κατασκευαστεί και δεν ευθύνονται για τις ζημιές – μπορεί στο μέλλον να συμβάλλουν. Αλλά το παράδοξο παρατηρείται εύκολα: οι άδειες προχωρούν, τα αντιπλημμυρικά τρία χρόνια μετά όχι. Ενώ όλοι μας ζαλίζουν με την ανθεκτικότητα, αν και το ερώτημα απαντήθηκε στο Νότιο Πήλιο, την επέτειο του ΟΧΙ: Είμαστε έτοιμοι για τον επόμενο Daniel; ΟΧΙ!

Υ.Γ. και ο Θεός να βάλει το χέρι του σήμερα που άλλη ανώνυμη καταιγίδα θα επιπέσει.


Πηγή είδησης