Στις όχθες του ποταμού Χουανγκπού άνοιξε προ ημερών η Μεγάλη Όπερα της Σαγκάης. Είναι ένα κτίριο που δικαιώνει απόλυτα το επίθετο του ονόματός του.

Η Όπερα του Σίδνεϊ, με την τολμηρή και πρωτοποριακή αρχιτεκτονική της, θεωρείται ένα από τα πιο φωτογραφημένα κτίρια του πλανήτη. Σύντομα ίσως χρειαστεί να μοιραστεί αυτόν τον τίτλο. Στις όχθες του ποταμού Χουανγκπού, στην Κίνα, άνοιξε την περασμένη εβδομάδα η Μεγάλη Όπερα της Σαγκάης. Είναι ένα κτίριο που δικαιώνει απόλυτα το επίθετο του ονόματός του.

Μια ελικοειδής σκάλα στον αέρα

Το νέο κέντρο παραστατικών τεχνών απλώνεται σε σχεδόν 150.000 τετραγωνικά μέτρα. Διαθέτει τρεις αίθουσες με συνολική χωρητικότητα 4.200 θεατών. Το πρόγραμμά του θα καλύπτει τα πάντα, από την μπαρόκ όπερα και την κλασική μουσική έως πειραματικές παραγωγές. Το πιο εντυπωσιακό του στοιχείο, ωστόσο, δεν βρίσκεται μέσα στους τοίχους του αλλά έξω από αυτούς. Είναι μια ελικοειδής σκάλα που μοιάζει σχεδόν να αιωρείται, σαν να αψηφά τη βαρύτητα.

Η σκάλα ενώνει το επίπεδο του δρόμου με ένα παρατηρητήριο στην ταράτσα, που λειτουργεί ταυτόχρονα και ως σκηνή. Και το σημαντικότερο: η πρόσβαση είναι ελεύθερη για όλους, με ή χωρίς εισιτήριο για παράσταση. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φαντασία για να προβλέψει κανείς τη χιονοστιβάδα από φωτογραφίες και αυτοπορτρέτα που θα κατακλύσουν σύντομα τα κοινωνικά δίκτυα.

Η ανοιχτότητα αυτή είναι σχεδιασμένη. Εστιατόρια, αίθουσες τέχνης, εκπαιδευτικοί και άλλοι δημόσιοι χώροι, μέσα και γύρω από το κτίριο, έχουν φτιαχτεί για να υποδέχονται τόσο τους κατοίκους όσο και τους επισκέπτες της πόλης. Η φιλοσοφία είναι σαφής. Η όπερα δεν θέλει να είναι απλώς ένας θεσμός με εισιτήριο, αλλά ένα πολιτιστικό ορόσημο ανοιχτό στην πόλη.

«Ο κόσμος πρέπει να μπορεί να απολαμβάνει το κτίριο χωρίς να παρακολουθεί κάποια παράσταση. Πρέπει να γίνει κομμάτι της καθημερινής ζωής, ένας τόπος για να περνάς τον χρόνο σου, να συναντάς άλλους ανθρώπους, να ζεις την πόλη». Αυτό δήλωσε στο αρχιτεκτονικό περιοδικό Dezeen ο Κιέτιλ Τόρσεν, συνιδρυτής του νορβηγικού γραφείου Snøhetta, που υπογράφει τον σχεδιασμό. «Ένα επιτυχημένο ορόσημο δεν το αναγνωρίζουν μόνο οι επισκέπτες. Το αγκαλιάζουν και όσοι ζουν γύρω του και το κάνουν μέρος της καθημερινότητάς τους», πρόσθεσε.

Η ιστορία του έργου ξεκινά 10 χρόνια πριν

Η ιστορία του έργου ξεκινά δέκα χρόνια πριν. Η πρόταση της Snøhetta κέρδισε διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό το 2016. Το 2019 το νορβηγικό γραφείο ένωσε τις δυνάμεις του με τρεις ακόμη φορείς: το Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού και Έρευνας της Ανατολικής Κίνας, την εταιρεία θεατρικών μελετών Theatre Projects και την εταιρεία ακουστικής Nagata Acoustics. Μαζί πέρασαν το έργο από την ιδέα στην ολοκλήρωση.

Η καρδιά του κτιρίου είναι η κεντρική αίθουσα, η Αίθουσα της Αρμονίας, με 2.000 θέσεις, πέντε επίπεδα και τρεις εξώστες. Για πιο οικείες παραγωγές, όπως οπερέτες και θεατρικά έργα, προορίζεται το Θέατρο της Πτήσης, χωρητικότητας 1.200 θέσεων. Η τρίτη αίθουσα, η Ανοιχτή Σκηνή, φιλοξενεί 1.000 θεατές. Η σκηνή και τα καθίσματά της αλλάζουν διάταξη ανάλογα με τις ανάγκες κάθε παράστασης, κάτι που την κάνει ιδανική για πειραματικά έργα.

Η έννοια της κίνησης διατρέχει όλη την αρχιτεκτονική και την αισθητική του κτιρίου. Είναι μια συνειδητή αναφορά στο ποτάμι που κυλά δίπλα του και στη μεγαλούπολη που σφύζει από ζωή γύρω του. Τα μεγάλα γυάλινα παράθυρα αφήνουν το φως να πλημμυρίζει τους εσωτερικούς χώρους την ημέρα. Καθώς ο ήλιος δύει ή ο καιρός αλλάζει, αλλάζει και η διάθεση των επισκεπτών. Όταν πέφτει το σκοτάδι, ψηλοί εξωτερικοί πύργοι φωτίζονται και σημαδεύουν τη θέση της όπερας στον ορίζοντα της Σαγκάης.

Για τον Τόρσεν, η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος κρίνεται από τη σχέση του κτιρίου με ό,τι το περιβάλλει. «Ένα πολιτιστικό κτίριο, και κάθε κτίριο για την ακρίβεια, πρέπει να ανταποκρίνεται στο περιβάλλον του, στους ανθρώπους που το χρησιμοποιούν, στους καλλιτέχνες που υπηρετεί και στην πόλη της οποίας γίνεται μέρος», εξήγησε στο Dezeen.

Θυμήθηκε και ένα περιστατικό από την τελευταία του επίσκεψη στο εργοτάξιο. «Ένας Κινέζος φοιτητής αρχιτεκτονικής με ρώτησε πώς καταφέραμε να φτιάξουμε ένα κτίριο που μοιάζει τόσο κινεζικό, παρότι δεν είμαστε από την Κίνα. Η απάντηση βρίσκεται στην παρατήρηση και στην κατανόηση του περιβάλλοντος».

Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr

Στις όχθες του ποταμού Χουανγκπού άνοιξε προ ημερών η Μεγάλη Όπερα της Σαγκάης. Είναι ένα κτίριο που δικαιώνει απόλυτα το επίθετο του ονόματός του.

Η Όπερα του Σίδνεϊ, με την τολμηρή και πρωτοποριακή αρχιτεκτονική της, θεωρείται ένα από τα πιο φωτογραφημένα κτίρια του πλανήτη. Σύντομα ίσως χρειαστεί να μοιραστεί αυτόν τον τίτλο. Στις όχθες του ποταμού Χουανγκπού, στην Κίνα, άνοιξε την περασμένη εβδομάδα η Μεγάλη Όπερα της Σαγκάης. Είναι ένα κτίριο που δικαιώνει απόλυτα το επίθετο του ονόματός του.

Μια ελικοειδής σκάλα στον αέρα

Το νέο κέντρο παραστατικών τεχνών απλώνεται σε σχεδόν 150.000 τετραγωνικά μέτρα. Διαθέτει τρεις αίθουσες με συνολική χωρητικότητα 4.200 θεατών. Το πρόγραμμά του θα καλύπτει τα πάντα, από την μπαρόκ όπερα και την κλασική μουσική έως πειραματικές παραγωγές. Το πιο εντυπωσιακό του στοιχείο, ωστόσο, δεν βρίσκεται μέσα στους τοίχους του αλλά έξω από αυτούς. Είναι μια ελικοειδής σκάλα που μοιάζει σχεδόν να αιωρείται, σαν να αψηφά τη βαρύτητα.

Η σκάλα ενώνει το επίπεδο του δρόμου με ένα παρατηρητήριο στην ταράτσα, που λειτουργεί ταυτόχρονα και ως σκηνή. Και το σημαντικότερο: η πρόσβαση είναι ελεύθερη για όλους, με ή χωρίς εισιτήριο για παράσταση. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φαντασία για να προβλέψει κανείς τη χιονοστιβάδα από φωτογραφίες και αυτοπορτρέτα που θα κατακλύσουν σύντομα τα κοινωνικά δίκτυα.

Η ανοιχτότητα αυτή είναι σχεδιασμένη. Εστιατόρια, αίθουσες τέχνης, εκπαιδευτικοί και άλλοι δημόσιοι χώροι, μέσα και γύρω από το κτίριο, έχουν φτιαχτεί για να υποδέχονται τόσο τους κατοίκους όσο και τους επισκέπτες της πόλης. Η φιλοσοφία είναι σαφής. Η όπερα δεν θέλει να είναι απλώς ένας θεσμός με εισιτήριο, αλλά ένα πολιτιστικό ορόσημο ανοιχτό στην πόλη.

«Ο κόσμος πρέπει να μπορεί να απολαμβάνει το κτίριο χωρίς να παρακολουθεί κάποια παράσταση. Πρέπει να γίνει κομμάτι της καθημερινής ζωής, ένας τόπος για να περνάς τον χρόνο σου, να συναντάς άλλους ανθρώπους, να ζεις την πόλη». Αυτό δήλωσε στο αρχιτεκτονικό περιοδικό Dezeen ο Κιέτιλ Τόρσεν, συνιδρυτής του νορβηγικού γραφείου Snøhetta, που υπογράφει τον σχεδιασμό. «Ένα επιτυχημένο ορόσημο δεν το αναγνωρίζουν μόνο οι επισκέπτες. Το αγκαλιάζουν και όσοι ζουν γύρω του και το κάνουν μέρος της καθημερινότητάς τους», πρόσθεσε.

Η ιστορία του έργου ξεκινά 10 χρόνια πριν

Η ιστορία του έργου ξεκινά δέκα χρόνια πριν. Η πρόταση της Snøhetta κέρδισε διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό το 2016. Το 2019 το νορβηγικό γραφείο ένωσε τις δυνάμεις του με τρεις ακόμη φορείς: το Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού και Έρευνας της Ανατολικής Κίνας, την εταιρεία θεατρικών μελετών Theatre Projects και την εταιρεία ακουστικής Nagata Acoustics. Μαζί πέρασαν το έργο από την ιδέα στην ολοκλήρωση.

Η καρδιά του κτιρίου είναι η κεντρική αίθουσα, η Αίθουσα της Αρμονίας, με 2.000 θέσεις, πέντε επίπεδα και τρεις εξώστες. Για πιο οικείες παραγωγές, όπως οπερέτες και θεατρικά έργα, προορίζεται το Θέατρο της Πτήσης, χωρητικότητας 1.200 θέσεων. Η τρίτη αίθουσα, η Ανοιχτή Σκηνή, φιλοξενεί 1.000 θεατές. Η σκηνή και τα καθίσματά της αλλάζουν διάταξη ανάλογα με τις ανάγκες κάθε παράστασης, κάτι που την κάνει ιδανική για πειραματικά έργα.

Η έννοια της κίνησης διατρέχει όλη την αρχιτεκτονική και την αισθητική του κτιρίου. Είναι μια συνειδητή αναφορά στο ποτάμι που κυλά δίπλα του και στη μεγαλούπολη που σφύζει από ζωή γύρω του. Τα μεγάλα γυάλινα παράθυρα αφήνουν το φως να πλημμυρίζει τους εσωτερικούς χώρους την ημέρα. Καθώς ο ήλιος δύει ή ο καιρός αλλάζει, αλλάζει και η διάθεση των επισκεπτών. Όταν πέφτει το σκοτάδι, ψηλοί εξωτερικοί πύργοι φωτίζονται και σημαδεύουν τη θέση της όπερας στον ορίζοντα της Σαγκάης.

Για τον Τόρσεν, η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος κρίνεται από τη σχέση του κτιρίου με ό,τι το περιβάλλει. «Ένα πολιτιστικό κτίριο, και κάθε κτίριο για την ακρίβεια, πρέπει να ανταποκρίνεται στο περιβάλλον του, στους ανθρώπους που το χρησιμοποιούν, στους καλλιτέχνες που υπηρετεί και στην πόλη της οποίας γίνεται μέρος», εξήγησε στο Dezeen.

Θυμήθηκε και ένα περιστατικό από την τελευταία του επίσκεψη στο εργοτάξιο. «Ένας Κινέζος φοιτητής αρχιτεκτονικής με ρώτησε πώς καταφέραμε να φτιάξουμε ένα κτίριο που μοιάζει τόσο κινεζικό, παρότι δεν είμαστε από την Κίνα. Η απάντηση βρίσκεται στην παρατήρηση και στην κατανόηση του περιβάλλοντος».

Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr

Πηγή