Ο μετεωρίτης που ανακαλύφθηκε το 2022 στην έρημο Σαχάρα στο Μαλί προέρχεται από τον φλοιό του Άρη και σχηματίστηκε πριν από τουλάχιστον 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια, καθιστώντας τον τον αρχαιότερο από τους 435 αρειανούς μετεωρίτες που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα στη Γη.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η ανάλυση της σύστασης του μετεωρίτη Teghaza 001 παρέχει σημαντικές πληροφορίες για το περιβάλλον του Άρη στα πρώτα στάδια της ιστορίας του. Τα ευρήματα δείχνουν πως υπήρχε υγρό νερό στην επιφάνεια του πλανήτη, ενισχύοντας την άποψη ότι οι συνθήκες στον Άρη ενδέχεται να ήταν κατάλληλες για την ανάπτυξη μικροβιακής ζωής.
Η Γιανγκ Λιου, ειδική στους πλανήτες στο Jet Propulsion Laboratory της NASA, σημείωσε πως ο μετεωρίτης αποτελεί «μάρτυρα μιας εποχής που ο Άρης ήταν πιθανώς θερμότερος και υγρότερος, σε σύγκριση με το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του».
Η χημική σύνθεση του μετεωρίτη, που είναι ένα πυριγενές πέτρωμα γνωστό ως γάββρος, αποκαλύπτει ότι υπέστη αλληλεπιδράσεις με νερό καθώς ψυχόταν και κρυσταλλωνόταν στο υπέδαφος του Άρη. Παρόλο που αποτελεί μέρος του αρειανού φλοιού, σχηματίστηκε από μάγμα που προήλθε από βαθύτερα στρώματα του πλανήτη.
Παρότι σήμερα ο Άρης είναι κρύος, ξηρός και έρημος, υπάρχουν ενδείξεις ότι στην επιφάνειά του υπήρχε νερό υπό μορφή ποταμών, λιμνών και ίσως ενός ωκεανού στο βόρειο ημισφαίριο, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Ο Teghaza 001 εντοπίστηκε σε οκτώ κομμάτια – με το μεγαλύτερο σε μέγεθος γροθιάς – στην έρημο, περίπου 34 χιλιόμετρα από το χωριό Μπιρ Σάλι του Μαλί. Τα κύρια ορυκτά του είναι ο άστριος και ο πυροξένης, ενώ περιέχει επίσης κρυστάλλους ζιρκονίου με το στοιχείο ουράνιο. Η ηλικία του προσδιορίστηκε με τεχνικές ραδιενεργού διάσπασης ουρανίου σε μόλυβδο.
Η Λιου, επικεφαλής συγγραφέας μελέτης που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Science, τόνισε: «Οι αρειανoi μετεωρίτες είναι τα μόνα μας δείγματα από τον Άρη, αποτελούν τη βάση για να κατανοήσουμε τον σχηματισμό του πλανήτη στην αρχή της ιστορίας του και μας επιτρέπουν να αξιολογήσουμε σε εργαστηριακό περιβάλλον κατά πόσο ο Άρης θα μπορούσε να υποστηρίξει συνθήκες κατάλληλες για τη διαβίωση».
Όπως πρόσθεσε, «οι λεπτομερείς πληροφορίες που μπορούμε να εξάγουμε από αυτά τα δείγματα μετεωριτών συμπληρώνουν και επικυρώνουν την εξερεύνησή μας στον Άρη με τη χρήση δορυφόρων και οχημάτων εδάφους».
Τα δεδομένα αυτά βοηθούν στην κατανόηση του πώς η εξέλιξη του Άρη διαφοροποιήθηκε από εκείνη της Γης όταν και οι δύο πλανήτες ήταν ακόμη στα πρώτα τους στάδια και η ζωή άρχισε να αναπτύσσεται στον πλανήτη μας. Η Γη, ο Άρης και οι υπόλοιποι πλανήτες του ηλιακού συστήματος εκτιμάται ότι σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Μόνο τρεις αρειανοί μετεωρίτες που έχουν βρεθεί, συμπεριλαμβανομένου του Teghaza 001, χρονολογούνται στην πρώιμη ιστορία του πλανήτη. Ένας από αυτούς ανακαλύφθηκε στην Ανταρκτική το 1984 και αρχικά θεωρήθηκε ότι ήταν ηλικίας περίπου 4,5 δισεκατομμυρίων ετών, ωστόσο πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι είναι περίπου συνομήλικος του Teghaza 001. Ο Teghaza 001 φαίνεται να είναι ο πιο αρχαίος από τους δύο.
Τα ευρήματα ενισχύουν την πεποίθηση ότι ο πρώιμος Άρης διέθετε τα απαραίτητα συστατικά και συνθήκες για την ύπαρξη ζωής, χωρίς όμως να απαντούν ευθέως στο ερώτημα αν υπήρξε ζωή στον πλανήτη, όπως εξήγησε η Λι Σάπερ, συν-συγγραφέας της μελέτης από το Ames Research Center της NASA και το Ινστιτούτο BAER στην Καλιφόρνια. Η χημεία του μετεωρίτη διαφέρει από εκείνη άλλων γνωστών μετεωριτών και ενδέχεται να προέρχεται από τα νότια υψίπεδα του Άρη, ίσως από τη Λεκάνη Ελλάς, έναν από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης του πλανήτη, σύμφωνα με τη Λιου.
Η ιστορία του μετεωρίτη χαρακτηρίζεται ως πολυτάραχη.
«Αποκολλήθηκε και εκτοξεύτηκε στο διάστημα από μια πρόσκρουση στην επιφάνεια του Άρη και ταξίδευε μέχρι που η τροχιά του διασταυρώθηκε με εκείνη της Γης. Στη συνέχεια μπήκε στη γήινη ατμόσφαιρα ως μετέωρο και προσγειώθηκε στη Σαχάρα, αλλά δεν γνωρίζουμε πότε συνέβη αυτό.»
.png)
.png)
